Hóc xương cá là 1 tình huống thường gặp ở trong bữa ăn, nó có thể xảy ra ở cả người lớn lẫn trẻ nhỏ. Một chiếc xương nhỏ mắc ở vùng họng cũng sẽ gây ra cảm giác đau rát, vướng víu và khó chịu khi nuốt. Vậy cách xử lý khi bị hóc xương cá như thế nào để hạn chế được các tổn thương và tránh gây ra biến chứng? Cùng mẹo vặt tìm hiểu những việc nên làm, những sai lầm cần tránh và các dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám kịp thời.
Vì sao bị hóc xương cá và dấu hiệu nhận biết?
Hóc xương cá thường xảy ra khi xương không được loại bỏ hoàn toàn trong quá trình sơ chế hoặc là ăn uống, sau đó mắc lại ở miệng, amidan, đáy lưỡi, vùng họng hoặc là thực quản. Xương cá thường nhỏ, mảnh và có đầu nhọn vì vậy nên dễ gây trầy xước, chọc vào niêm mạc hoặc mắc tại những vị trí khó quan sát.
Một số các nguyên nhân thường gặp bao gồm ăn quá nhanh, vừa ăn vừa nói chuyện, không nhai kỹ hoặc là không chú ý khi ăn các loại cá có nhiều xương dăm. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người gặp khó khăn khi nhai nuốt cũng có các nguy cơ cao hơn.

Khi bị hóc xương cá, người gặp phải tình trạng này cũng có thể xuất hiện những biểu hiện như:
- Cảm giác có 1 vật nhọn mắc trong cổ họng, thường rõ hơn khi nuốt nước bọt.
- Đau nhói hoặc là đau rát tại một vị trí trong họng.
- Ho, khạc hoặc có phản xạ buồn nôn khi xương gây kích thích niêm mạc.
- Khó nuốt thức ăn, đau khi uống nước hoặc là cảm thấy bị vướng ở vùng cổ.
- Đau lan xuống vùng cổ hoặc ngực nếu xương mắc sâu hơn trong đường tiêu hóa.
Không phải là trường hợp nào có cảm giác mắc xương cũng đồng nghĩa với việc xương vẫn còn trong họng. Đôi khi, xương đã trôi đi nhưng để lại vết xước trên niêm mạc sẽ khiến người ăn vẫn cảm thấy đau hoặc vướng. Tuy nhiên, bạn không nên tự kết luận rằng nếu xương đã hết mắc nếu cảm giác khó chịu vẫn kéo dài.
Cách xử lý khi bị hóc xương cá an toàn
Khi nghi ngờ bị hóc xương cá, điều quan trọng nhất đó là giữ bình tĩnh và không cố nuốt thêm thức ăn để đẩy xương xuống. Hãy đánh giá về khả năng thở, nói và nuốt của người đang gặp sự cố trước khi lựa chọn hướng xử lý.
Ngừng ăn và xác định tình trạng
Ngay khi cảm thấy xương mắc trong cổ họng, hãy dừng ăn để tránh sẽ đưa thêm các thức ăn xuống vùng đang bị kích ứng. Không nên cố nuốt liên tục hoặc là dùng tay móc họng vì hành động này có thể khiến niêm mạc bị tổn thương.
Không cố đẩy xương bằng thức ăn
Một trong những cách xử lý khi bị hóc xương cá mà thường được truyền miệng đó là nuốt một miếng cơm lớn, bánh mì hoặc chuối để kéo xương xuống. Tuy nhiên, đây cũng không phải phương pháp an toàn. Thức ăn sẽ có thể đẩy xương cắm sâu hơn vào niêm mạc, làm tăng thêm các nguy cơ trầy xước, chảy máu hoặc tổn thương thực quản.

Không uống giấm hoặc tự dùng dụng cụ lấy xương
Một số người cũng cho rằng uống giấm có thể làm mềm hoặc hòa tan xương cá. Thực tế, giấm ăn cũng không phải phương pháp đã được chứng minh có thể sẽ xử lý xương mắc trong họng. Việc uống giấm còn có thể sẽ khiến cho vùng niêm mạc đang bị kích ứng thêm khó chịu.
Ngoài ra, cũng không nên dùng đũa, tăm, nhíp hoặc là các vật dụng khác đưa sâu vào họng để gắp xương. Nếu như xương nằm ở vị trí dễ nhìn thấy nhưng lại không thể lấy ra một cách an toàn, hãy để cho nhân viên y tế thực hiện dưới điều kiện quan sát phù hợp.
Đến cơ sở y tế để kiểm tra
Nếu có các cảm giác mắc xương không biến mất, đau khi nuốt hoặc nghi ngờ xương đã cắm vào họng, bạn nên đến bệnh viện sớm để được khám chuyên khoa tai mũi họng hoặc cấp cứu tùy mức độ. Bác sĩ có thể sẽ kiểm tra khoang miệng, vùng họng và chỉ định phương pháp nội soi phù hợp để xác định vị trí, lấy dị vật nếu cần.
Những điều nên và không nên làm
Khi tìm kiếm mẹo xử lý hóc xương cá, nhiều người thường bắt gặp 1 số các hướng dẫn truyền miệng trên mạng hoặc từ kinh nghiệm của người thân. Tuy nhiên, bạn cần phân biệt giữa biện pháp giúp giảm khó chịu và phương pháp thực sự loại bỏ dị vật.
Một số nguyên tắc bạn nên ghi nhớ:
- Dừng ăn ngay khi có các cảm giác mắc xương, không tiếp tục nhai nuốt thức ăn.
- Giữ bình tĩnh, tránh hoảng loạn hoặc là cố khạc mạnh liên tục.
- Không nuốt cơm, bánh mì, chuối hay thức ăn cứng để đẩy xương.
- Không dùng tay, đũa, tăm hoặc nhíp đưa sâu vào họng để tìm xương.
- Không uống giấm, nước chanh đậm đặc hoặc là các loại dung dịch được quảng cáo có khả năng làm tan xương.
- Không tự gây nôn vì sẽ có thể làm tăng nguy cơ tổn thương hoặc hít sặc.
- Chủ động đi khám nếu như có cảm giác mắc xương, đau hoặc khó nuốt vẫn tiếp diễn.

Dấu hiệu cần đi khám khi bị hóc xương cá
Không phải trong mọi trường hợp hóc xương đều cần phải cấp cứu ngay lập tức, nhưng theo một số biểu hiện cho thấy dị vật có thể đang gây tổn thương hoặc là cản trở đường thở, đường tiêu hóa. Nhận biết sớm được các dấu hiệu cần đi khám giúp người bệnh tránh chủ quan và sẽ được can thiệp đúng lúc.
Khó nuốt hoặc không nuốt được nước bọt
Nếu như người bị hóc cảm thấy đau nhiều khi nuốt, không thể nuốt nước bọt, chảy nước dãi liên tục, cần đến bệnh viện ngay để được xử lý. Đây có thể là dấu hiệu dị vật mắc ở thực quản hoặc gây cản trở quá trình nuốt.
Đau họng kéo dài hoặc đau tăng dần
Cảm giác đau nhói tại một vị trí trong họng, đặc biệt là khi nuốt, có thể có liên quan đến xương vẫn còn mắc hoặc vết thương do xương gây ra. Nếu các triệu chứng không giảm, ngày càng nặng hoặc tái diễn sau khi ăn, người bệnh nên được kiểm tra.
Đau vùng cổ hoặc ngực
Xương cá mắc sâu có thể sẽ gây đau ở vùng cổ, sau xương ức hoặc giữa ngực. Nếu như đi kèm cảm giác nghẹn, khó nuốt hoặc nôn ói, không nên chờ đợi tại nhà.
Cách phòng tránh hóc xương cá khi ăn uống
Theo tin tức tổng hợp, phòng tránh luôn là cách tốt nhất để hạn chế các nguy cơ hóc xương cá. Chỉ cần thay đổi theo một số thói quen nhỏ trong quá trình chế biến và thưởng thức món ăn, bạn đã có thể giảm đi đáng kể nguy cơ gặp phải tình huống này.

Sơ chế cá cẩn thận: Trước khi nấu, nên làm sạch cá và loại bỏ ở phần xương lớn, xương dăm sẽ dễ nhận biết. Với các món dành cho trẻ nhỏ hoặc là người cao tuổi, cần kiểm tra kỹ hơn trước khi cho ăn.
Ăn chậm và nhai kỹ: Không nên ăn 1 cách quá nhanh, vừa ăn vừa nói chuyện hoặc cười đùa. Hãy nhai chậm để dễ nhận biết nếu xương còn sót lại trong thức ăn.
Chọn món ăn phù hợp: Nếu như không muốn mất nhiều thời gian gỡ xương, bạn có thể lựa chọn các loại cá đã được lọc xương kỹ hoặc là các món ăn được chế biến từ phần thịt cá không xương.
Quan sát khi cho trẻ ăn: Trẻ nhỏ chưa có khả năng nhận biết và xử lý xương cá tốt như người lớn. Vì vậy, người chăm sóc cần lọc xương cẩn thận, chia thức ăn thành các miếng nhỏ và theo dõi trẻ trong suốt bữa ăn.
Không chủ quan khi đã từng bị hóc: Nếu như thường xuyên gặp khó khăn khi nuốt hoặc nhiều lần bị hóc thức ăn, bạn nên trao đổi với bác sĩ để kiểm tra nguyên nhân. Một số vấn đề ở vùng họng và thực quản cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc dị vật.
Kết luận
Cách xử lý khi bị hóc xương cá an toàn nhất đó là dừng ăn, không cố để nuốt thêm thức ăn để đẩy xương và không tự dùng dụng cụ lấy dị vật ở vị trí sâu trong họng. Nếu có cảm giác mắc xương kéo dài, đau nhiều hoặc khó nuốt, hãy đến ngay các cơ sở y tế để được kiểm tra. Đặc biệt, khi xuất hiện khó thở, không thể nói hoặc là tím tái, cần gọi cấp cứu ngay. Chủ động ăn chậm, nhai kỹ và sơ chế cá cẩn thận cũng là 1 trong những những biện pháp quan trọng giúp phòng tránh tình huống này.
Nguồn: Sưu tầm

